จิตวิญญาณของความเป็นครู 26 พ.ค.2564
จิต หมายถึง
ส่วนประกอบหนึ่งของชีวิตมนุษย์ ซึ่งนอกจากมนุษย์จะมีร่างกายแล้วยังมีจิตอยู่ภายในด้วย ร่างกายเป็นสิ่งที่มองเห็นได้จากภายนอกอย่างชัดเจนว่ามีรูปร่างหน้าตาสีผิวทรงผมสูงต่ำดำขาว
อาการครบ 32 หรือไม่ แขน ขา มือ นิ้ว ส่วนอื่น ๆ ครบถ้วนและเป็นปกติดีหรือไม่ แม้ไม่ครบ
32 และอยู่ในกลุ่มคนพิการก็นับว่าเป็นมนุษย์ที่มีความเป็นมนุษย์เต็มเปี่ยม มีคุณค่าของความเป็นคนเท่าเทียมกับผู้ที่มีร่างกายครบถ้วน ส่วนจิตเป็นภาวะที่อยู่ภายในกาย
จิตเป็นส่วนรับรู้อารมณ์และสื่อสารอารมณ์และความรู้สึกนึกคิดแสดงออกออกมาทางกายให้เห็นเป็นบุคลิกภาพ
ให้เห็นความชอบส่วนบุคคล นิสัยสันดานหรือธรรมชาติของคนคนนั้นให้เห็นความคิดเห็นในกรอบส่วนตัวตามแต่จะได้รับการอบรมบ่มนิสัยหรืออยู่ในสังคมแบบใด
จิตเป็นภาวะแห่งปัจเจกบุคคลที่แตกต่างกับผู้อื่น มีความเป็นเฉพาะตัวเฉพาะตน หากผู้นั้นสื่อออกมาอย่างตรงไปตรงมาผู้อื่นก็รับรู้ได้ไม่ยาก แต่หากผู้นั้นแสดงออกทางกาย วาจา หรือการกระทำอื่นใดที่ไม่ตรงกับอาการปรารถนาของจิต เคลือบแฝงไว้ซึ่งความคิดความรู้สึกที่แท้จริง เสเสร้ง เจ้าเล่ห์เพทุบาย จะด้วยเหตุผลจากการสวมหัวโขนอำนาจหน้าที่การงาน ยศถาบรรดาศักดิ์อัครฐาน ความเป็นอัตตาตัวตนนั้น อันผู้อื่นอาจหลงเชื่อในอากัปกิริยาที่แสดงออกนั้นว่าเป็นความจริง
จิตมนุษย์มีความลึกล้ำ แปรปรวน เปลี่ยนแปลงได้ ตลอดเวลาทุกวินาที ยากที่จะหยั่งถึงแต่โดยง่าย ในศาสนาพุทธกล่าวไว้ว่า
จิตมีธรรมชาติคิดปรุงแต่งไม่หยุดหย่อน เปลี่ยนไวเหมือนความเคลื่อนไหวของลิง การกำหนดจิตหรือฝึกจิตต้องกระทำอย่างมียุทธวิธี
จิตหรือเรียกอีกอย่างว่าวิญญาณ ในความเชื่อของศาสนาคริสต์ คำว่าวิญญาณหมายถึงลมปราณที่พระผู้เป็นเจ้าได้ประทานให้กับชีวิตมนุษย์ มีมโนธรรมอยู่ภายใน เป็นตราประทับอยู่ในจิตทุกดวง นั่นหมายถึงจิตส่วนลึกภายในนั้นรู้ดีรู้ชั่วอยู่ในตน ต่อให้หาเหตุผลใดมาถกเถียงหักล้างก็มิอาจลบล้างมันได้
ความรู้สึกผิดชอบชั่วดีย่อมรู้อยู่ในตน เพียงแต่จะยอมให้มันแสดงตนออกมาในหนทางแห่งคุณธรรม
ความดีตามมโนธรรมนั้นหรือไม่ คนมีจิตใจดีย่อมรู้อยู่ว่าสิ่งใดชั่ว ย่อมละวางเว้นการกระทำชั่ว คนมีจิตใจหยาบด้างแม้รู้ชั่วก็ได้กำหนดจิตให้ละวางการกระทำชั่วนั้นได้ไม่ คุณธรรมพื้นฐานที่มนุษย์ทุกชาติทุกภาษามีจะเหมือน
ๆ กันอันเนื่องด้วยมโนธรรมตามที่กล่าวถึงกำเนิดไปแล้วนั้นนั่นเอง
ครู หรือภาษาบาลีใช้คำว่า ครุ ในภาษาสันสกฤต ใช้คำว่า คุรุ แปลว่า
หนัก นั่นหมายถึง
ความรับผิดชอบต่อการศึกษาเล่าเรียนของศิษย์ที่ดูเป็นหน้าที่อันหนักหน่วงต่อชีวิตของผู้ประกอบอาชีพครู ดังนั้น
เมื่อกล่างถึง จิตวิญญาณของความเป็นครู จึงหมายถึง มโนธรรมสำนึกภายในจิตของมนุษย์ผู้ทำหน้าที่รับผิดชอบต่อการศึกษาเล่าเรียนของศิษย์
มนุษย์ผู้มีจิตวิญญาณครูมีอยู่ที่ใดบ้าง ผู้คนทั่วไปหรือผู้อยู่ในวัยเรียนหรือผู้รักในการแสวงหาความรู้จะพบผู้มีจิตวิญญาณครูได้ใน
2 แหล่งใหญ่ ๆ คือ
ในสถานศึกษาทุกระดับ
ทำหน้าที่เป็นผู้สอน ได้ถูกกำหนดตำแหน่งและหน้าที่ความรับผิดชอบตามระเบียบของสถานศึกษานั้น
ๆ หรือตามระเบียบของทางราชการ
และพบได้ทั่วไปนอกสถานศึกษา เช่น ศูนย์การเรียนรู้ในชุมชน ในกลุ่มเกษตรกร ในกลุ่มอาชีพในชุมชน และเราจะพบได้แม้ในโลกสื่อสังคมออนไลน์ เช่น การให้ข้อมูลความรู้ในแอปพลิเคชั่นยูทูป บล็อคเกอร์ดอทคอม
พันธุ์ทิพย์ดอทคอม เด็กดีดอทคอม เป็นต้น แม้ในสื่อสังคมออนไลน์อาจจะมีการให้เพื่อผลเชิงพาณิชย์ควบคู่มาด้วยก็ตาม
ขอบคุณภาพจาก pixabay
ในสถานศึกษาเราเรียกผู้ที่ทำหน้าที่สอนว่า ครู อาจารย์ หรือผู้มีตำแหน่งทางวิชาการ เช่น ตำแหน่งอาจารย์ ตำแหน่งครูคศ3 ครูคศ4 สำหรับในสถานศึกษาระดับพื้นฐานการศึกษา และอาชีวศึกษา และตำแหน่งผู้ช่วยศาสตราจารย์ รองศาสตราจารย์ ศาสตราจารย์ ในสถานศึกษาระดับอุดมศึกษา ใช่ว่าทุกคนที่มีตำแหน่งตามชื่อเรียกนี้ จะมีจิตวิญญาณของความเป็นครู ระดับของการมีจิตวิญญาณครูก็มีมากน้อยแตกต่างกันไป หรือวันนี้สมมุติเราเป็นอาจารย์วันแรกที่รายงานตัว เราจะมีอุดมการณ์มีจิตวิญญาณมีความตั้งใจเต็มเปี่ยมที่จะปฏิบัติหน้าที่ดูแลศิษย์ ในเวลาต่อมาอาจมีความรู้สึกในจิตนี้ลดน้อยถอยลง หรือยังเต็มเปี่ยมเหมือนเดิม หรือเพิ่มความหนักแน่นของอุดมการณ์นี้มากขึ้น ความรู้สึกเช่นว่านี้สามารถแปรเปลี่ยนขึ้น ๆ ลงๆ ได้อันเป็นธรรมชาติของจิตมนุษย์ และความมากหรือความน้อยเพียงใดนี้ย่อมส่งผลต่อการแสดงออกในการปฏิบัติหน้าที่ของตนอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ และผลนี้ส่งผลโดยตรงต่อศิษย์
อย่างไรก็ตาม มนุษย์ผู้มีจิตวิญญาณของความเป็นครู เขาเป็นมนุษย์ปุถุชนย่อมมีความอ่อนแอในใจ อาจหย่อนความสามารถในบางเรื่อง มีข้อบกพร่อง กระทำผิดพลาด ได้อย่างคนในทุกวงการอาชีพ ดังนั้น ในแต่ละสถาบันจะมีจรรยาบรรณวิชาชีพครู จรรยาบรรณบุคลากร รวมทั้งกฎระเบียบต่าง ๆ กฎหมายบ้านเมือง เป็นเครื่องกำกับพฤติกรรมการกระทำ และบทลงโทษสมาชิกหรือพลเมืองของชาติโดยรวมอยู่แล้ว ซึ่งสมาชิกจะกระทำความผิดแล้วกล่าวอ้างว่าไม่รู้ระเบียบ ไม่รู้กฎหมายไม่ได้
แล้วพบกันในบทความต่อไปนะจ๊ะ
ไม่มีความคิดเห็น:
แสดงความคิดเห็น