องค์ประกอบศิลป์ : พื้นที่ว่าง

องค์ประกอบศิลป์ : พื้นที่ว่าง    22 May 2021

พื้นที่ว่าง (Space) หรือบริเวณว่าง หมายถึง  สิ่งที่มาคู่กับสิ่งที่ปรากฏ กล่าวคือพื้นที่ว่างเป็นองค์ประกอบศิลป์ที่ปรากฏขึ้นพร้อมกับองค์ประกอบศิลป์ตัวอื่นทุกครั้ง   และหากอยู่ตามลำพังก็ได้  เช่น เฟรมผ้าใบ เมื่อยังไม่ขีดเขียนสิ่งใดลงไป พื้นที่ที่เห็นทันทีคือ พื้นที่ว่าง   พื้นที่ว่างมี 2 ลักษณะคู่กัน  อย่างแรกคือพื้นที่ว่างลบ (Negative Space) คือพื้นที่ว่างรอบภาพและพื้นที่ว่างระหว่างภาพ   อย่างที่สองคือพื้นที่ว่างบวก (Positive Space)  คือพื้นที่ส่วนที่เป็นภาพ 

ดังภาพตัวอย่างงานกราฟิกขาวดำ  หากเราเรียกพื้นขาวว่าพื้นที่ว่างบวก เราก็ต้องเรียกพื้นดำว่าพื้นที่ว่างลบ   ซึ่งเราจะเรียกสลับกันก็ได้ไม่ผิดอะไร 

รูปกับพื้น (figure and ground) ใช้กับงานจิตรกรรม ภาพพิมพ์ และงานกราฟิก 2 มิติ   ในภาพตัวอย่างมีงานรูปขาวพื้นดำ และรูปดำพื้นขาว   เป็นพื้นที่ว่างบวกและพื้นที่ว่างลบอย่างชัดเจน  ซึ่งต้องออกแบบให้พอดีจึงจะมีความงามและสื่อความหมายได้  (ภาพโดยผู้เขียน)

          ในการจัดภาพทางศิลปะจะต้องจัดรูปร่างของพื้นที่ว่าง หรือระยะระหว่างพื้นที่ว่างหรือช่องไฟนี้ให้สัมพันธ์กันได้สัดส่วนพอเหมาะ มีความงาม

รูปทรงกับพื้นที่ว่าง  (Form and Space)  จะปรากฏในงานประติมากรรม  สถาปัตยกรรม และงานออกแบบผลิตภัณฑ์  ตัวอย่างดังภาพ    งานประติมากรรมในภาพ  ส่วนที่เป็นชิ้นงานคือที่ว่างบวก  ช่องว่างระหว่างหุ่นคือที่ว่างลบ และพื้นที่บรรยากาศรอบนอกของหุ่นคือพื้นที่ลบทั้งหมด

ขอบคุณภาพจาก pixabay

งานสถาปัตยกรรมสมัยใหม่ในภาพ   หลังคาโค้งคือพื้นที่ว่างบวก  ภายใต้พื้นที่หลังคาคือพื้นที่ว่างลบ และนอกบริเวณหลังคาโดยรอบคือพื้นที่ว่างลบ

                                     ขอบคุณภาพจาก pixabay

งานออกแบบผลิตภัณฑ์แหวนในภาพ  ส่วนที่เป็นเรือนแหวนคือพื้นที่ว่างบวก ส่วนรอบนอกวงแหวนและภายในวงแหวนคือพื้นที่ว่างลบ  

                                                  ขอบคุณภาพจาก pixabay

          การทำงานศิลปะหรืองานออกแบบต้องออกแบบให้ลงตัวมีความเหมาะพอดีระหว่างพื้นที่ว่างบวกและพื้นที่ว่างลบ  ให้มีความงามและประโยชน์ใช้สอย ถ้าไม่มีความพอดี ชิ้นงานนอกจากจะไม่มีสุนทรียภาพแล้วยังอาจพังครืนลงมาทำให้เกิดความเสียหายได้

แล้วพบกันในบทความต่อไปนะจ๊ะ

TO BE CONTINUE