สัดส่วนในงานศิลปะ 7 มิถุนายน 2564
สัดส่วน (Proportion) มีความเกี่ยวข้องกับขนาด การสมส่วนหมายรวมไปถึงความสัมพันธ์กันอย่างเหมาะสมกลมกลืนของสี
แสง เงา จุด เส้น รูปร่าง รูปทรง พื้นผิว และพื้นที่ว่าง องค์ประกอบศิลป์ทั้งมวลต้องได้สัดส่วนสัมพันธ์กันดีจึงจะเกิดความงามในผลงานศิลปะนั้น
ๆ สัดส่วนที่ว่าสวยงามมีความเหมาะสมนั้นวางอยู่บนพื้นฐานของความเชื่อของคนในแต่ละสังคมด้วย
เช่น สังคมกรีกโรมันโบราณ (ภาพที่ 1) สังคมนักกีฬาซูโม่ชาวญี่ปุ่น (ภาพที่ 2) สังคมนักออกกำลังกายผู้รักสุขภาพ (ภาพที่ 3)
เป็นต้น
สมัยกรีกโบราณมีความเชื่อว่ามนุษย์มีความงามมากที่สุดในโลก
เพราะมีสัดส่วนที่เหมาะสมที่สุด
ความเชื่อนี้ปรากฏในศิลปะกรีก ศิลปะโรมัน ศิลปะนีโอคลาสสิคซึ่งคลั่งไคล้หลงไหลในศิลปะกรีกและโรมันแล้วศึกษาและฟื้นฟูศิลปะโบราณนี้ขึ้นมาอีกครั้ง
ขอบคุณภาพจาก pixabay
ศิลปะโบราณ อันมีความเชื่อว่าสรีระของมนุษย์ไม่ว่าจะเป็นผู้หญิงหรือว่าผู้ชายนั้นล้วนแต่มีความงดงามมากที่สุดในโลก เพราะมีขนาดสัดส่วนแต่ละองค์ประกอบของร่างกายมีความสัมพันธ์พอเหมาะพอดี ในภาพเป็นประติมากรรมสลักหินอ่อนเทพเจ้าวีนัส
ขอบคุณภาพจาก pixabay
ซูโม่เป็นชื่อเรียก กีฬาการต่อสู้ของลูกผู้ชายชาวญี่ปุ่นที่นักกีฬาจะมีรูปร่างสัดส่วนอ้วนใหญ่และแข็งแรงเป็นสัดส่วนของร่างกายที่มีความพอดีกับความแข็งแรงของร่างกาย
ขอบคุณภาพจาก pixabay
สัดส่วนของผู้ชายที่ออกกำลังกายเน้นสัดส่วนของกล้ามเนื้อที่ชัดเจน
มีความงามของสัดส่วนที่เหมาะสมไม่มากหรือน้อยเกินไป ทำให้เกิดความงดงามของสรีระและดึงดูดใจผู้อื่น
สัดส่วนในภาพที่ 4
เป็นสัดส่วนของรูปและพื้น (figure and ground) ภาพซ้ายสัดส่วนของพื้นขาวมากกว่ารูปทรงโค้งตารางสีขาวสลับดำ
ทำให้เห็นว่าโค้งตารางสก็อตนั้นดูโดดเด่นขึ้น
ภาพขวาสัดส่วนของพื้นดำมากกว่าพื้นขาว
ทำให้เห็นว่าสีขาวเป็นเหมือนแสงสว่างเด่นขึ้นชัดเจน
ภาพที่ 4 สัดส่วนของรูปและพื้น
สัดส่วนในภาพที่ 5 เป็นสัดส่วนของรูปทรง
ภาพรูปทรงเส้นโค้งแสดงรูปทรงขนาดเท่ากัน เกิด pattern ที่ซ้ำๆ
สิ่งนี้สามารถนำมาประยุกต์ออกแบบลวดลายผ้า ลวดลายขอบหน้าต่าง ลวดลายพื้นกระเบื้อง
เป็นต้น ภาพวงกลมเรียงต่อเนื่องกันแสดงรูปทรงของขนาดวงกลมที่ต่างกัน
เกิด pattern ที่ซ้ำเป็นจังหวะใหญ่สลับกับเล็ก ขาวสลับกับดำ
ภาพวงกลมวางต่อเนื่องกัน
ภาพที่ 5 สัดส่วนของรูปทรง
สรุป สัดส่วนสามารถสื่อสารความรู้สึกถึงความเคลื่อนไหว
เมื่อเรามองสัดส่วนของตัวอย่างทั้งหมดที่ยกมานี้
จะเห็นว่าแต่ละภาพเหมือนกำลังเคลื่อนไหวอยู่ มิได้หยุดนิ่ง ๆ กับที่
เกิดภาพลวงตา (Illusion) นี่คือความท้าทายที่สนุกสำหรับนักสร้างสรรค์
หากรู้จักใช้หลักของการจัดวางสัดส่วนขององค์ประกอบศิลป์ ท่านล่ะ เป็นผู้ที่สนใจจะลองสร้างสรรค์มั๊ย เมื่ออ่านบทความนี้จบแล้ว ลองนำไปใช้สร้างภาพดูนะคะ
“สัดส่วนทองคำ” ก็เป็นอีกความรู้หนึ่งที่ผู้ทำงานศิลปะ หรืองานออกแบบควรทราบ หากผู้อ่านสนใจ ขอแนะแนะคลิกดูคลิปวิดีโอให้ความรู้คลิปนี้ค่ะ
https://www.youtube.com/watch?v=kvyAj3bltpI
แล้วพบกันในบทความต่อไปนะจ๊ะ
TO BE CONTINUE
ไม่มีความคิดเห็น:
แสดงความคิดเห็น